ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ

Η πιο συχνή πάθηση των χοληφόρων είναι η λιθίαση της χοληδόχου κύστης (χολολιθίαση)

Που βρίσκεται και σε τι χρησιμεύει η χοληδόχος κύστη;

Η χοληδόχος κύστη είναι ένα όργανο με σχήμα μπαλονιού ή αχλαδιού και βρίσκεται κολλημένη  στην κάτω επιφάνεια του συκωτιού όταν βρισκόμαστε σε όρθια θέση.  Αν μπορούσαμε να την ψηλαφήσουμε (δεν μπορούμε σε φυσιολογικές συνθήκες) θα την εντοπίζαμε αμέσως  κάτω από τα πλευρά μας  στην δεξιά μας πλευρά (δεξιό υποχόνδριο) περίπου 10 εκατοστά δεξιότερα της μέσης γραμμής. Φυσιολογικά περιέχει χολή και λειτουργεί στην ουσία σαν μια αποθήκη χολής. Η χολή είναι ένα υγρό που εκκρίνει φυσιολογικά ο οργανισμός μας προκειμένου να χωνέψουμε τις λιπαρές τροφές που τρώμε. Μετά από ένα λιπαρό γεύμα με νευρικούς κι ορμονικούς μηχανισμούς  το σώμα μας δίνει εντολή στη χοληδόχο κύστη να συσπαστεί και να αδειάσει την χολή που περιέχει στο δωδεκαδάκτυλο. Εκεί ανακατεύεται με την τροφή και πραγματοποιείται η πέψη.

Γιατί πάσχει;

Για λόγους που δεν γνωρίζουμε σε όλες τους τις λεπτομέρειες είναι δυνατόν να αναπτυχθούν πέτρες (λίθοι) και λάσπη μέσα στη χοληδόχο κύστη (χολολιθίαση).  Οι πέτρες αυτές πλέουν ελεύθερα μέσα στη χοληδόχο κύστη, μετακινούμενες ανάλογα με τη στάση του σώματος.  Όταν αυτή συσπάται για την πέψη οι πέτρες συμπαρασύρονται μαζί με τη χολή. Σε μερικές περιπτώσεις όμως σφηνώνουν στον αυχένα (το στόμιο εξόδου) της χοληδόχου κύστης. Άλλες φορές πάλι, μικρότερες πέτρες ή λάσπη περνούν στον κυστικό πόρο (το σωληνάκι που ενώνει τη χοληδόχο κύστη με τον χοληδόχο πόρο -βλέπε σχήμα) και σφηνώνουν εκεί ή κατέρχονται στον χοληδόχο πόρο. Και οι δύο περιπτώσεις έχουν σαν αποτέλεσμα πόνο (κολικός χολής) και  πιθανώς φλεγμονή της χοληδόχου κύστης (χολοκυστίτιδα) ή/και του παγκρέατος (παγκρεατίτιδα).

Ποια  είναι τα συμπτώματα όταν πάσχει η χοληδόχος κύστη;

Το πιο κοινό και συχνό σύμπτωμα είναι ο πόνος. Χαρακτηριστικά εντοπίζεται στο δεξιό υποχόνδριο και το επιγάστριο, μπορεί να αντανακλά στη ράχη και να συνοδεύεται από τάση για εμετό.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η  πιο σημαντική εξέταση,  απλή,  γρήγορη και  σχετικά φθηνή  που θα αναδείξει  την χολολιθίαση είναι το υπερηχογράφημα.  

 

Έχω χολολιθίαση, πρέπει να χειρουργηθώ;

Αν και σε κάθε περίπτωση η ηλικία και οι συνυπάρχουσες παθήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην εκτίμηση της εγχειρησιμότητας, ο γενικός κανόνας είναι ότι οι επιπλοκές της χολολιθίασης (χολοκυστίτιδα σε όλες της τις μορφές καθώς και η παγκρεατίτιδα) αποτελούν απόλυτες ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης.  Η συμπτωματική χολολιθίαση (όταν υπάρχει ιστορικό κολικών με επηρεασμένες τις βιοχημικές εξετάσεις)  μαζί με την πολλαπλή χολολιθίαση και την μικροχολολιθίαση (μικροί λίθοι μικρότεροι από 4 χιλ. με παρουσία χολικής λάσπης) επίσης αποτελούν ενδείξεις επέμβασης.

Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή (η αφαίρεση δηλαδή ολόκληρης της χοληδόχου κύστης μαζί με τις πέτρες) είναι  η μέθοδος εκλογής σήμερα για την αντιμετώπιση της χολολιθίασης.

Υπάρχει συντηρητική (φαρμακευτική) θεραπεία;

Με την έννοια της εξαφάνισης της λιθίασης της χοληδόχου κύστης όχι! Ότι κι αν έχει δοκιμαστεί στο παρελθόν έχει αποτύχει.

Η πολύποδες της χοληδόχου κύστης χειρουργούνται;

Η συντριπτική πλειοψηφία των πολυπόδων της χοληδόχου κύστης είναι ψευδοπολύποδες (χοληστερινικοί  πολύποδες), εναπόθεση δηλαδή αλάτων χοληστερόλης στο τοίχωμα της χοληδόχου κύστης που υπερηχογραφικά μιμούνται τους πολύποδες. Οι ψευδοπολύποδες συνήθως είναι πολλαπλοί και δεν αναπτύσσονται  ταχέως σε μέγεθος. Υπάρχουν και οι αδενωματώδεις  πολύποδες  οι οποίοι είναι πολύ σπανιότεροι, συνήθως μονήρεις και που αποτελούν αληθινούς καλοήθεις όγκους και σ αυτούς  υπάρχει πιθανότητα κακοήθους εξαλλαγής.

Σε κάθε περίπτωση η πολυποδίαση της χοληδόχου κύστης απαιτεί υπερηχογραφική παρακολούθηση. Σε περίπτωση που υπάρχει ταχεία ανάπτυξη μονήρους πολύποδα (πχ διπλασιασμός μεγέθους εντός 6μήνου)  ή ο πολύποδας αποκτά μέγεθος κοντά στο 1 εκ τότε η πολυποδίαση έχει ένδειξη χειρουργικής επέμβασης (λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή).