ΕΙΛΕΟΣ

Τι είναι ο ειλεός;

Ειλεό ονομάζουμε την κατάσταση κατά την οποία το έντερο αδυνατεί να προωθήσει το περιεχόμενό του.  Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε αδυναμία περισταλτισμού, της φυσιολογικής δηλαδή κίνησης του εντέρου οπότε ο ειλεός ονομάζεται παραλυτικός  ή σε πλήρη ή μερική απόφραξη του εντέρου σε κάποιο σημείο του οπότε μιλάμε για  πλήρη ή ατελή αποφρακτικό ειλεό. 

Ποια είναι τα αίτια και τι συμπτώματα εμφανίζει;

Η απόφραξη συμβαίνει από ενδοαυλικά, τοιχωματικά ή από εξωαυλικά αίτια. Η συνηθέστερη αιτία στο λεπτό έντερο είναι οι συμφύσεις, κυρίως μετεγχειρητικές, ενώ στο παχύ έντερο οι όγκοι.  Φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως η νόσος του Crohn στο λεπτό έντερο και η οξεία εκκολπωματίτις  στο παχύ είναι επίσης συχνά αίτια. Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το ύψος της απόφραξης και από το εάν αυτή είναι πλήρης ή όχι. Κοιλιακό άλγος κολικοειδές, ναυτία και έμετοι με δύσοσμο περιεχόμενο, αδυναμία αποβολής αερίων (επί αποφράξεως του παχέος εντέρου)  και διάταση της κοιλίας είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα.

Πως τίθεται η διάγνωση;

Η διάγνωση τίθεται από την κλινική εικόνα και επιβεβαιώνεται με απεικονιστικό έλεγχο. Όσον αφορά το λεπτό έντερο η γνώση της ύπαρξης λαπαροτομίας, χειρουργείου δηλαδή στη κοιλιακή χώρα, ιδίως υπομφαλίως, ενισχύει την πιθανότητα συμφυτικού  ειλεού ενώ η αξονική τομογραφία με λήψη από το στόμα γαστρογραφίνης δείχνει σε καθυστερημένες λήψεις αργή ή καθόλου διέλευση του σκιαστικού  μέσου από το λεπτό έντερο και διατεταμένες έλικες λεπτού εντέρου κεντρικότερα της απόφραξης, καθορίζει δε και το ύψος της απόφραξης εάν δηλαδή αυτό είναι ψηλά στο πρώτο μισό του εντέρου, τη νήστιδα ή στο υπόλοιπο κομμάτι του, τον ειλεό. Επί αποφράξεως  του παχέος εντέρου εκτός της αξονικής τομογραφίας η κολονοσκόπηση είναι χρήσιμη εάν δεν υπάρχει υπόνοια απόφραξης από οξεία εκκολπωματίτιδα, διότι προσδιορίζει συχνά το αίτιο (όγκος) και το σημείο απόφραξης.

Πως αντιμετωπίζεται;

Αναλόγως του αιτίου και του εάν αφορά το λεπτό ή το παχύ έντερο η εντερική απόφραξη (διότι αυτή έχει το μεγαλύτερο χειρουργικό ενδιαφέρον) μπορεί να αντιμετωπισθεί συντηρητικά ή χειρουργικά.  Σε αποφράξεις του λεπτού εντέρου όπου οι συμφύσεις είναι κυρίαρχο αίτιο,  εκτιμάται το πλήρες ή μη της απόφραξης και η κλινική εικόνα. Είναι οι περιπτώσεις ειλεού που σε ένα μεγάλο ποσοστό, πιθανώς κοντά στο 60-70%,  με στέρηση τροφής, τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα, χορήγηση ορρών και αντιβιοτικών,  το χειρουργείο μπορεί να αποφευχθεί.  Στον ειλεό του παχέος εντέρου συχνά η χειρουργική αντιμετώπιση είναι αναγκαία, με την έννοια της αφαίρεσης του αιτίου που όπως ειπώθηκε συχνά είναι όγκος. Η ταυτόχρονη διενέργεια προσωρινής κολοστομίας είναι επίσης συχνή. Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να γίνει ή  με κλασσική λαπαροτομία είτε με λαπαροσκόπηση κάτι που αποφασίζει ο χειρουργός βασιζόμενος ιδίως στην κλινική κατάσταση του ασθενούς.